Pracownie Kompas Jutra – jak zaplanować zakupy, aby szkoła naprawdę skorzystała z programu?

15 września 2026, 15:25

Program Pracownie Kompas Jutra daje szkołom podstawowym możliwość zakupu nowoczesnych pomocy dydaktycznych i wyposażenia pracowni przyrodniczych oraz praktyczno-technicznych. Dofinansowanie może wynosić od 10 do 30 tys. zł, dlatego dla wielu placówek będzie to największa od kilku lat okazja do unowocześnienia szkolnych pracowni. Samo otrzymanie środków nie gwarantuje jednak sukcesu. Kluczowe jest rozsądne zaplanowanie zakupów, ponieważ wyposażenie powinno służyć uczniom przez wiele lat i być wykorzystywane podczas codziennych zajęć.



Światło w nocy wpływa na budowę i funkcjonowanie serca?

11 września 2026, 10:32

Analiza danych ponad 11 tysięcy osób wykazała, że ekspozycja na światło podczas nocnego odpoczynku była związana z niekorzystnymi zmianami w budowie i funkcjonowaniu serca. Jin Dai, Wen Dai, Yoriko Heianza i Lu Qi z Tulane University oraz Uniwersytetu Harvarda przeanalizowali wyniki pomiarów wykonywanych w latach 2013–2015, o których informacje znajdują się w bazie UK Biobank. Uczestnicy przez tydzień nosili na nadgarstku urządzenia rejestrujące ruch oraz natężenie światła, dzięki czemu można było ocenić ich indywidualną ekspozycję na światło.


Srebrny skarb epoki wikingów. Największe takie znalezisko w Finlandii

8 września 2026, 11:49

Niedawno Dania, teraz Finlandia. W kolejnym kraju znaleziono rekordowo duży skarb z epoki wikingów. Przed pięcioma dniami, 3 września, poszukiwacz skarbów Kalle Lappinen odkrył w pobliżu kościoła we wsi Sysmä wyjątkowy skarb z późnej epoki żelaza.


Korzystanie z AI przez uczniów pogarsza wyniki egzaminów

2 września 2026, 08:40

Sztuczna inteligencja pozwala uczniom szybciej wykonywać zadania domowe i zdobywać za nie lepsze oceny. Jednak cierpi na tym nauka. Badanie przeprowadzone w chińskich szkołach pokazuje, że uczniowie, którzy „odrabiali” zadania domowe korzystając z AI, gorzej wypadali na egzaminach, niż ich koledzy, którzy zadania domowe robili samodzielnie.


Chodzenie po schodach wiąże się z dłuższym życiem i lepszym stanem zdrowia

15 sierpnia 2026, 06:59

Rzadko zastanawiamy się nad tym, czy wchodzenie po schodach ma wpływ na nasze zdrowie. Decyzję o wyborze drogi podejmujemy automatycznie. Tymczasem najnowsza metaanaliza opublikowana w American Journal of Cardiovascular Drugs przez naukowców z University of East Anglia oraz Norfolk and Norwich University Hospital sugeruje, że codzienne wybory mogą mieć wpływ na długość życia.


Sztuczna inteligencja po raz pierwszy zaprojektowała funkcjonalny genom bakteriofaga

7 sierpnia 2026, 11:11

Zespół badaczy z Arc Institute, Uniwersytetu Stanforda i Memoral Sloan Kettering Cancer Center – pod kierunkiem Samuela H. Kinga, Maksa E. Wilkinsona i Briana L. Hie – opublikował pracę, która przesuwa granice biologii syntetycznej. Po raz pierwszy udało się zaprojektować za pomocą sztucznej inteligencji kompletne, funkcjonalne genomy wirusów – bakteriofagów. Naukowcy wykorzystali modele językowe Evo 1 i Evo 2 wyspecjalizowane w genomie. Modele te, podobnie jak modele generujące tekst, uczą się reguł rządzących sekwencjami DNA na ogromnych zbiorach danych, obejmujących materiał z ponad dwóch milionów genomów.


H. erectus czy P. boisei? Ślady sprzed 1,4 miliona lat mogą znacząco zmienić naszą wiedzę

31 lipca 2026, 15:57

W północnej Kenii, w formacji Koobi Fora nad jeziorem Turkana, zespół badaczy z USA i Kenii odkrył wyjątkowe stanowisko skamieniałych śladów stóp sprzed około 1,43 miliona lat. Odciski zachowane na jednej powierzchni dawnego brzegu jeziora dokumentują grupę ośmiu hominidów poruszających się razem w tym samym miejscu i czasie.


Groźne nieprzewidziane skutki zamknięcia Cieśniny Ormuz. Czeka nas inwazja obcych gatunków?

23 lipca 2026, 11:04

Atak USA na Iran może mieć nieprzewidziane konsekwencje dla środowiska naturalnego. Naukowcy z USA, Portugalii i Arabii Saudyjskiej, pracujący pod kierunkiem Mario N. Tamburriego ostrzegają, że zamknięcie Cieśniny Ormuz może wywołać bezprecedensowe rozprzestrzenianie się gatunków inwazyjnych w światowych oceanach.


Rekordowo szybki pająk Dlaczego jedne biegają szybciej, a inne wolniej?

17 lipca 2026, 11:38

Naukowcy z Imperial College London i Uniwersytetu w Greifswaldzie, pod kierownictwem Shreyasa Kuchibhotli i Davida Labonte, przeanalizowali prędkość biegu 258 gatunków pająków z 64 rodzin, by sprawdzić, co naprawdę decyduje o tym, że jeden pająk biega szybko, a inny wolno. Dane zbierano, filmując ucieczkę zwierząt wywołaną delikatnym dotknięciem pędzelkiem lub strumieniem powietrza, a następnie analizując nagrania klatka po klatce.


Drastyczny spadek kosztów lotów kosmicznych. Będzie jeszcze taniej

16 lipca 2026, 13:18

Niegdyś wyniesienie ładunku na orbitę okołoziemską kosztowało fortunę. Obecnie jest znacznie tańsze. Nowe badanie opublikowane w PNAS Nexus przez Alessia Terziego z University of Cambridge i Sciences Po oraz Francesca Nicolego z Politecnico di Torino pokazuje, jak duży był spadek cen i co czeka nas w najbliższej dekadzie.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy